Jedinstveni Raša Radovanović – sinonim za uspehe

Blog ostalo 16. okt 202211:001 komentar
Srdjan Stevanovic/Starsport

Pre 66 godina, 16. oktobra 1956. u Nevesinju je rođen Ratko Radovanović, nekadašnji košarkaški reprezentativac Jugoslavije i centar sarajevske Bosne u periodu njenog zlatnog sjaja. Popularni Rašo je tokom karijere osvojio sve značajne reprezentativne i klupske međunarodne trofeje u amaterskoj košarci.

Povezane vesti

Sa reprezentacijom bivše SFRJ je bio evropski, svetski i olimpijski šampion, te uzeo ukupno devet medalja na najvažnijm takmičenjima kontinenta i planete, dok je noseći dres “Studenata” iz grada sa Miljacke, uz tri titule prvaka SFRJ, ušao u istoriju kao član Tanjevićevog tima koji je 5. aprila 1979. u Grenoblu stigao do trofeja namenjenog pobedniku Kupa šampiona.

Od ovog simpatičnog dugajlije visokog 210 centimetara više medalja na najvećim reprezentativnim takmičenjima su od igrača iz nekadašnje Juge sakupili samo Krešimir Ćosić, Dragan Kićanović, Dražen Dalipagić i Vlade Divac, što dovoljno govori o njegovom kvalitetu ali i dužini igranja za nacionalni tim za koji je nastupio u 205 utakmica postigavši 2175 koševa. Na velikim takmičenjima je debitovao na Prvenstvu Evrope održanom 1977. u Belgiji, dok se od Plavog dresa oprostio 11 godine kasnije na šampionatu Starog kontinenta u Atini. Radovanović je, uz Mirzu Delibašića i Žarka Varajića, bio najvažniji igrač Bosne za koju je u periodu od 1972. do 1983. godine odigrao oko 500 utakmica, a ostalo je zapisano da je 1980. proglašen za najboljeg sportistu tadašnje centralne jugoslovenske republike.

Karijeru je 1983. godine nastavio u francuskom klubu Stad Frans, da bi se 1986. preselio u Veneciju iz koje je 1990. otišao u igračku „penziju” . U Sarajevu je živeo do početka rata u BiH kada je postao stanovnik Beograda gde je duži niz godina uspešno obavljao dužnost sportskog direktor FMP Železnika, koji je u tom periodu osvojio dva trofeja ABA lige.

Ratko Raša Radovanović
Guliver Image

Priča o Raši Radovanoviću je zapravo priča o talentovanom ali nezgrapnom štrkljastom klincu koji je vremenom, zahvaljujući uspešnoj trenerskoj “obradi”, izrastao u jednog od najboljih centara evropske i svetske amaterske košarke. Visokog momka koji obećava je strpljivo brusio Bogdan Tanjević ali zasluge za Ratkovu transformaciju u vrhunskog igrača svakako pripadaju i samom momku iz Hercegovine. Radeći marljivo na individualnom usavršavanju, on je, ispunjavajući “Bošine” zahteve, ispravljao nedostatke i maksimalno koristio svoje predispozicije za podizanje igračkog kvaliteta. Kao prvi centar sarajevskog tima, ne samo da je dominirao pod obručima i bio efikasan strelac, već i uspešni učesnik u kontrama “studenata” (i pored visine od 210 centimetara) koje je često završavao efektim zakucavanjima. Jedino nikada nije uspeo da do kraja usavrši tehniku izvođenja slobodnih bacanja, što je ostala njegova najveća mana do kraja igračke karijere.

Junak naše priče se kao dečak sa porodicom preselio iz rodnog Nevesinja u Nikšić gde je 1969. počeo da trenira košarku. Veliko je pitanje kakav bi bio njegov dalji košarkaški put da ga, prilikom jedne posete rodnom gradu, nije zapazio generalni sekretar Sportskog društva Bosna Vukašin Vule Vukalović i preporučio “Studentima”. Ratko je stigao u Sarajevo u oktobru 1972. godine samo nekoliko meseci nakon što je klub iz glavnog grada BiH prvi put u istoriji izborio plasman u najelitniji rang jugoslovenske košarke. Tu prvu sezonu proveo je u omladinskom pogonu ali mu je već naredne (1973/1974) Tanjević pružio šansu da kao sedamnaestogodišnjak zaigra na najbolji tim Bosne. Sakupio je 17 nastupa i postigao 43 poena, a kao član juniorske reprezentacije Jugoslavije je 1974. na Prvenstvu Evrope u Francuskoj stigao do svog prvog velikog odličja – zlatne medalje.

U sezoni 1974/1975 postao je standardni prvotimac Bosne, da bi već u narednoj istisnuo dotadašnjeg prvog centra “Studenata” Zdravka Čečura sa te pozicije u ekipi. Rašini dobri nastupi su privukli pažnju selektora Mirka Novosela pa je 1975. debitovao za najbolji državni tima na Mediteranskim igrama u Alžiru sa kojih se, sa saigračima, vratio kao pobednik. Ipak, morao je da čeka još dve godine da svojim kvalitetom zasluži mesto među Plavim momcima na najvažnijim međunarodnim takmičenjima, tačnije Prvenstvu Evrope koje je 1977. održano u Belgiji.

Ekipa koju je sa klupe predvodio Bogdan Tanjević je u prvenstvenoj sezoni 1975/1976 prvi put pokazala da je stasala za velika dela okončavši ligaški maraton na trećoj poziciji. U narednom šampionatu SFRJ Radovanović i drugovi su bili na korak do titule ali im je ona, i pored impresivnog skora od 23 pobede i samo tri poraza, na kraju, ipak, izmakla. Bosna je nakon pobede nad Partizanom u Beogradu imala četiri boda prednosti nad jedinim rivalom Jugoplastikom, međutim, porazi od Splićana u “Skenderiji” i Zadra u “Jazinama” istopili su ovu zalihu, pa je novog prvaka odlučila majstorica”u Beogradu. U njoj je Damir Šolman košem postignutim u poslednjoj sekundi doneo titulu Jugoplastici i istovremeno veliku tugu igračima i navijačima sarajevskoga kluba.

Popravni ispit “Studenti” su položili u idućoj sezoni (1977/1978) u kojoj su uzeli domaću duplu krunu (prvenstvo i Kup SFRJ), te bili akteri finala Kupa Radivoja Koraća u banjalučkom “Boriku” u kome su 21. marta 1978. nakon produžetaka poraženi od Partizana (110:117). Samo tri dana kasnije Bosna se u derbiju pretposlednjeg kola šampionata Juge odigranom u Beogradu osvetila crno- belima za ovaj neuspeh i pobedom 109:102 nad najvećim rivalom, nakon samo šest sezona provedenih u elitnom društvu, zakoračila na tron namenjen osvajaču titule prvaka države. U kupu je pehar uzet, posle pobede u finalnom susretu sa Radničkom u Šapcu (98:97), pa je tako Radovanović u sezoni u kojoj je uz Delibašića i Varajića bio najvažniji igrač Bosne došao do svojih prvih velikih klupskih trofeja.

Srdjan Stevanovic/Starsport

Prethodno je na debiju za državni timu na velikim takmičenjima, na Prvenstvu Evrope održanom u Belgiji u septembru 1977. godine, imato zadovoljstvo da se okiti evropskim zlatom. Tada 21-godišnji centar Plavih maksimalno je iskoristio dobijenu minutažu na paketu, a naročito je bio zapažen njegov nastup u finaloj utakmici sa Sovjetskim Savezom (74:61) kada je uspešno parirao gorostasnom Vladimiru Tkačenku i postigao šest poena.

Sezona 1978/1979 donela mu je najvrednije medalje u dotadašnjoj klupskoj i reprezentativnoj karijeri. Najpre je sa selekcijom Jugoslavije na Mundobasketu odigranom na Filipinima u oktobru 1978. stigao do svetskog zlata, da bi zatim u aprilu naredne godine sa saigračima iz Bosne neočekivano u Grenoblu zakoračio na evropski košarkaški Olimp. Na Svetskom prvenstvu u Manili Rašo je pružao odlične partije, a u dramatičnom finalnom duelu sa Sovjetskim Savezom je sa 10 postignutih poena doprineo velikoj pobedi naše reprezentacije.

Još je bio značajniji bio njegov doprinos senzacionalnom podvigu Bosne u debitantskom nastupu u Kupu evropskih šampiona. Na čak deset utakmica je postigao 20 ili više poena, a najblistaviju igru je pružio u pobedi (85:84) nad Slavnićevim Huventudom u “Skenderiji” kada su uz njegovo ime upisane cifre od 29 koševa i 12 uhvaćenih lopti. U nezaboravnom finalnom duelu sa italijanskim Emersonom (96:93) – koji je obeležio Žarko Varajić sa 45 ubačenih poena – prvi centar sarajevskog tima je uspešno parirao velikom Dinu Meneginu i uz to bio strelac 10 koševa. Trijumf u Grenoblu bio je vrhunac u klupskoj karijeri nekadašnjeg klinca iz Nikšića koji će u narednim sezonama zbirci trofeja osvojenih sa Bosnom dodati još dve titule prvaka Jugoslavije (osvojene u sezonama 1979/1980 i 1982/1983) ali više neće biti akter ni jednog finala u evropskim kupovima.

Na Igrama čiji je domaćin 1980. godine bila Moskva se okitio najcenjenijim reprezentativnim odličjem – olimpijskim zlatom. Malo je, međutim, nedostajalo da baš Rašo postane veliki tragičar na ovom olimpijskom turniru. U završnici (27 sekundi pre kraja) dramatičnog meča sa Sovjetima koji je odlučivao o plasmanu u finale pri rezultatu 81:77 za Jugoslovene promašio je čak tri slobodna bacanja. Domaćini su u preostalom vremenu ubacili četiri poena i tako izborili produžetak u kome su momci sa Balkana, ipak, izvojevali dragocenu pobedu (101:91). U finalnom nadmetanju sa Italijanima nije bilo neizvesnosti (86:77), posle čega je Radovanović sa drugovima iz selekcije novih olimpijskih šampiona sa najviše stepenice pobedničkog postolja slušao himnu “Hej Sloveni”. Zlato iz Moskve bilo je njegovo poslednje najsjajnije odličje iako će u narednim godinama nastupajući u Plavom dresu kolekciju medalja sa najvećih reprezentativnih takmičenja upotpuniti sa jednim srebrom i četiri bronze.

Nakon što je sa Bosnom osvojio treću po redu titulu prvaka SFRJ (po mnogima spornu, pošto je KSJ, nakon odbijanja Šibenke da ponovo odigra prethodno dobijenu odlučujuću utakmicu finala plej-ofa, dodelio titulu klubu iz Sarajeva) Radovanović se 1983. godine preselio u Francusku, gde je zaigrao za ekipu Stad Frans.

Poslednja stanica njegove igračke karijere bila je Venecija u koju je stigao 1986. godine. Igrajući zajedno sa Draženom Dalipagićem za klub iz grada koji je nekada bio prestonica Mletačke republike Rašo je u sezoni 1987/1988 ostvario najbolju prvenstvenu statistiku u karijeri. Te sezone je u koš protivnika ubacivao 23,9 poena po susretu, imao 12,4 skoka po utakmici i izvodio slobodna bacanja sa 74 odsto uspeha.

U Veneciji je ostao do 1990. godine kada je odlučio da se “penzioniše”. Vratio se u Sarajevo, gde je otvorio privatnu stomatološku ordinaciju ali mu nije bilo suđeno da dugo ostane u gradu podno Trebevića. Po izbijanju rata u BiH krenuo je 1992. put Beograda gde je dobio priliku da se oproba na poslu sportskog direktora FMP Železnika. Na ovoj funkciji proveo je 12 godina i za to vreme FMP je osvojio dva trofeja ABA lige i četiri nacionalna kupa. Kada je klub iz Železnika 2006. nastupio na finalnom turniru ABA lige u Sarajevu gledaoci u “Skenderiji” su aplauzom pozdravili Rašu Radovanovića, očigledno ne zaboravivši ono što je nekadašnji centar Bosne dao košarci grada na Miljacki.

Prošlo je više od četiri decenije od vremena kada su košarkaši sarajevskih “Studenata” harali Jugoslavijom i Evropom. Dvojica od trojice ključnih poluga tog nezaboravnog tima, Mirza Delibašić i Žarko Varajić su nas zauvek napustili, dok Ratko Radovanović predstavlja živu vezu sa vremenima u kojima su na parketima ispisivane jugoslovenske košarkaške bajke. Između ostalog i one u kojima je anonimni klub iz Sarajeva za sedam godina prešao put od Druge lige do evropskog Olimpa, a štrkljasti klinac iz Hercegovine uspeo da se uzdigne među najkvalitetnije centre Starog kontinenta i sveta.

Radovanović je poslednjih godina sportski direktor Slobode iz Užica.

Pedja Milosavljevic/Starsport
Komentari

Vaš komentar